☑️ ثبت و گسترش انواع شرکت و موسسه

 ثبت شرکت ها به چه شیوه ای صورت می گیرد

دنیای تجارت ،سرشار از تحرک و فعالیت و مملو از پدیده های ناپایدار و عوامل متغیر است، آنچه به این عوامل می تواند نظم بخشیده و بقای آن را تضمین کند، وجود قوانین و مقرراتی است که با توجه به نیازهای اقتصادی جامعه و به منظور بسط و تعمیم عدالت اجتماعی تدوین شده باشد.

بی تردید بخش عظیمی از فعالیت های اقتصادی را شرکت های تجاری بر عهده دارند، زیرا استفاده از پدیده ی شرکت تجاری به بازدهی فعالیت اقتصادی شدت بیشتری می بخشد و متضمن مزایایی است که فعالیت فردی در بر ندارد، مزایایی چون فراهم شدن سرمایه ی بیشتر و تجمع تخصص هایی گوناگون برای دستیابی به هدفی واحد و به خصوص محدودیت مسئولیت فعالان تجاری. بیهوده نیست که امروزه نه تنها اشخاص بلکه دولت ها نیز فعالیت اقتصادی خود را در قالب شرکت های تجاری ارائه می کنند.
با توجه به کلمه ی شرکت نامه در ماده ی 36 همان قانون واستفاده از مبانی و اصول حقوقی و روح قانون می توانیم شرکت تجاری را چنین تعریف کنیم : شرکت تجارتی عبارت از آن است که به موجب قرارداد دو یا چند نفر هر یک مقداری سرمایه می گذارند و با آن عملیات تجاری انجام می دهند و سود و زیان حاصله را تقسیم می کنند.

 

شرکت های تجاری طبق شرایط مشخصی تشکیل می شوند. شرایط تشکیل شرکت را باید به دو دسته تقسیم کرد :

دسته ای از شرایط، جنبه ی الزامی دارند، یعنی شرکت به وجود نمی آید مگر آن که آن ها تحقق پیدا کنند.
برعکس، ثبت شرکت در اداره ی ثبت شرکت ها، در تشکیل شرکت نقش ندارد، لیکن از آن جا که عدم ثبت شرکت موجب مجازات مدیران شرکت و احیاناَ انحلال آن خواهد بود، در عمل موسسان شرکت ها آن ها را به ثبت می رسانند. به بیانی دیگر،گرچه برای تشکیل شرکت های تجاری و بوجودآمدن واقعی قانونی آن ها حصول توافق و تراضی بین تشکیل دهندگان و رعایت و اجرای مقررات عمومی و مواد قانون تجارت درباره ی هر یک از شرکت ها کافی است ولی برای اینکه «شناسایی قانونی» از شرکت بعمل آید و بتواند بعنوان«شخص حقوقی»معرفی شود ضرورت دارد که کیفیت تشکیل و جریان تاسیس آن با رعایت تشریفات و مقررات قانونی به ثبت برسد. در واقع، قانون مقررات زیادی برای شرکت های تجاری وضع نموده که رعایت  هر یک از آن ها به نوبه ی خود لازم است، ولی یک رسیدگی و بازرسی کلی و دقیق در ابتدای تأسیس شرکت لازم است تا معلوم شود به وجود آوردن این شخصیت حقوقی با رعایت مقرراتی است که وضع شده یا خیر و آن ثبت شرکت ها است. ثبت شرکت ها نه تنها برای معرفی و شناسایی است، بلکه از نظر قانون و حاکمیت اجتماع به منظور کسب وجود قانونی است بطوریکه پیش از ثبت اعتبار وجود مشخص قانونی را ندارد. هرگاه شرکت به ثبت برسد قراردادها ی منعقده بین شرکت ها رسمی بوده و بعدها هیچ یک نمی توانند مانند اسناد غیر رسمی ازتصمیماتی که به ثبت می رسد اظهار بی اطلاعی نمایند و یا به ایراداتی که درباره ی اسناد غیر رسمی ممکن است وارد نمود استناد نمایند.
از طرفی دیگر، ثبت شرکت از لحاظ معامله کنندگان با شرکت در درجه ای از اهمیت است که بدون مراجعه به آن اغلب نمی توانند معامله کنند. زیرا کسی که قرارداد مهمی با شرکت منعقد می نماید یا معامله ی مهمی انجام می دهد باید بداند که سرمایه ی شرکت تا چه اندازه است و اختیار مدیران شرکت تا چه حدود بوده و بالاخره قدرت و توانایی این شخصیت حقوقی به چه میزان است. در حقیقت، نفع اشخاص ثالث  در این است که شرکت به ثبت برسد، چه در این صورت این اشخاص می توانند از میزان مسئولیت شرکا، نوع شرکت و اقامتگاه آن آگاه شوند . به این ترتیب مواد مهم و لازم هر شرکت در جراید کثیرالانتشار آگهی می شود تا همه از آن مستحضر باشند، علاوه بر آن، به نحوی که در اغلب ممالک معمول است هر شخص خارجی ولو این که ظاهراَ ذینفع نباشد می تواند به پرونده ای که برای ثبت شرکت تشکیل شده مراجعه و از محتویات آن اطلاع حاصل کند. در کشور ما این قسمت ضمن آیین نامه ی مصوبه ی خرداد 1310 و مقررات 10 اسفند 1327 وزارت دادگستری مقرر گردیده «مراجعه به دفاتر ثبت شرکت ها اعم از ایرانی و خارجی برای عموم آزاد و هر ذینفعی می تواند از مندرجات آن سواد مصدق تحصیل کند» .
اجرای مقررات مربوط به ثبت شرکت ها ناشی از اصل حاکمیت دولت و مربوط به قوانین آمره است که رعایت آن ها الزامی بوده و توافق یا تراضی تشکیل دهندگان و یا اراده ی آنان در این باب کوچکترین تاثیری ندارد. زیرا همین مقررات قانونی مربوط به ثبت شرکت ها هم مثل و نشان دهنده ی اراده ی فرد است چه قانون جز نمایش اراده ی افراد که بالواسطه آن را به منصه ی ظهور رسانده اند چیز دیگر نیست.
در ایران ، ثبت شرکت ها و تلویحاً نام آن ها بر عهده ی اداره ی ثبت شرکت ها  است. قانون تجارت در ماده ی 220 می گوید: «هر شرکت ایرانی که فعلاً (اردیبهشت 1311) وجود دارد یا در آتیه (از آن تاریخ به بعد) تشکیل شود و با اشتغال به امور تجارتی خود را به صورت یکی از شرکت های مذکور در این قانون درنیاورد و مطابق مقررات مربوط به آن شرکت عمل ننمایند شرکت تضامنی محسوب شده و احکام راجع به شرکت های تضامنی در مورد آن اجرا می گردد. هر شرکت تجارتی ایرانی مذکور در این قانون و هر شرکت خارجی که بر طبق قانون ثبت شرکت ها مصوب خرداد ماه 1310 مکلف به ثبت است باید در کلیه ی اسناد و صورت حساب ها و اعلانات و نشریات خطی یا چاپی خود در ایران تصریح نماید که در تحت چه نمره در ایران به ثبت رسیده والا محکوم به جزای نقدی خواهد شد. این مجازات علاوه بر مجاراتی است که در قانون ثبت شرکت ها برای عدم ثبت مقرر است. بر اساس ماده ی 197 قانون تجارت « در ظرف ماه اول تشکیل هر شرکت خلاصه شرکت نامه ها و منضمات آن طبق آئین  نامه ی وزارت دادگستری اعلان خواهد شد». بنابراین عبارت ماده ی مزبور دستوری است تلویحی برای این که در ظرف ماه اول تشکیل شرکت، هر شرکت تجاری باید به ثبت برسد تا خلاصه ی آن قابل انتشار و آگهی باشد. قانون ثبت شرکت را در ظرف اولین ماه تشکیل به قدری اهمیت داده است که عدم اقدام به آن موجب بطلان عملیات شرکت خواهد بود. به این معنی که پس از گذشتن یک ماه و عدم  ثبت هر ذینفع می تواند به دادگاه مراجعه و ابطال عملیاتی که بعد از یک ماه اول واقع شده تقاضا نماید، بدون این که شرکت بتواند از این بطلان به نفع خود استفاده کند.(ماده ی 198).

قطع نظر از مراتب مزبور، کنترل و نظارت دولت در امور شرکت ها و ثبت آن با تشریفات خاص موجب آن می شود که همه از آن اطلاع حاصل نمایند و در روابط با آن دچار تردید و ناراحتی نشوند. با اجرای مقررات ثبت شرکت ها نتایج ذیل حاصل می شود:

  • اولاً- شرکت بعنوان یک شخص قانونی واجد حقوق و تکالیف معرفی و شناخته می شود.
  • ثانیاً- می تواند منشأ آثار و اعمال و مصدر معاملات و روابط مالی و اقتصادی بشود.
    به عنوان مثال ثبت شرکت به شرکت ها امکان حضور در مناقصات و مزایدات را می دهد که سود قابل توجهی را برای طرفین معامله به همراه دارد
  • ثالثاً- رسمیت اساسنامه و شرکتنامه و سایر اسناد شرکت تسجیل می گردد و مثل اسناد عادی در معرض ایراد و تزلزل نیست.
  • رابعاً- شرکا و تشکیل دهندگان اطمینان و فراغت خاطر از رسمیت شرکت و مسئولیت اداره کنندگان و سایر نتایج حاصله از اعمال شرکت پیدا می کنند.
  • خامساً- افراد دیگر و معامله کنندگان از وضع شرکت اطلاع پیدا می کنند و با اتکا به رسمیت آن می توانند با آسودگی خیال روابط مالی و اقتصادی با شرکت برقرار دارند.
  • سادساً- در موقع انحلال یا ورشکستگی با مقررات خاصی به وضع مالی شرکت رسیدگی می شود.

علاوه بر موارد ذکر شده، تا زمانی که شرکت ثبت نشود نمی توان برخی از اعمال حقوقی را انجام داد: اولاً « تا وقتی که شرکت به ثبت نرسیده صدور ورقه ی سهم یا گواهینامه ی موقت سهم ممنوع است.در صورت تخلف امضاکنندگان مسئول جبران خسارات اشخاص ثالث خواهند بود » (ماده ی 28 لایحه ی قانونی 1347) ، ثانیاً « انتشار اوراق قرضه ممکن نیست، مگر وقتی که کلیه ی سرمایه ی ثبت شده ی شرکت تادیه شده و دو سال تمام از تاریخ ثبت شرکت گذشته و دو ترازنامه آن به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد» (ماده ی 55 لایجه ی قانونی 1347)، ثالثاً «استفاده از وجود تأدیه شده به نام شرکت های سهامی در شرف تأسیس ممکن نیست، مگر پس از به ثبت رسیدن شرکت... »(ماده ی 22 لایحه ی قانونی 1347).
در هر حال، اگر شرکت ظرف شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ی مذکور در ماده ی این قانون به ثبت نرسد، مؤسسان و پذیره نویسان می توانند به بانکی که پذیره نویسی نزد آن صورت گرفته است مراجعه کنند و تعهدنامه و وجوه پرداختی خود را مسترد دارند(ماده ی 19 لایجه ی قانونی 1347).
قابل ذکر است با توجه به اینکه شرکت قبلاً تشکیل شده است، خود شرکت و در واقع مدیران رئیس هیأت مدیره یا احیاناً مدیر عامل باید تقاضای ثبت بدهند.تغییراتی که در طول حیات شرکت در شرکت ایجاد می شود و به موجب قانون نیاز به ثبت دارد نیز باید توسط مدیران وقت شرکت به ثبت برسد: مواردی چون تغییر مدیر شرکت یا تغییر در اختیارات او و به طور کلی هر تغییری که در حقوق اشخاص ثالث تاثیر داشته باشد و شرکت می خواهد که اشخاص ثالث از آن آگاهی پیدا کنند. ماده ی 9 نظامنامه ی قانون تجارت مقرر می دارد: «در هر موقع که تصمیماتی راجع به تمدید مدت شرکت زاید بر مدت مقرر یا انحلال شرکت قبل از مدت معینه یا تغییر در تعیین کیفیت تفریغ حساب یا تغییر اسم شرکت یا تبدیل دیگر در اساسنامه یا تبدیل و یا خروج بعضی از شرکای ضامن از شرکت اتخاذ شود و همچنین در هر موقعی که مدیر یا مدیران شرکت تغییر می یابد و یا تصمیمی نسبت به مورد معین در ماده ی 58 قانون تجارت اتخاذ شود، مقررات این نظامنامه راجع به ثبت و انتشار باید در مورد تغییرات حاصله نیز رعایت شود.»
اشخاص حقوقی بر اساس ماده 10 « ضوابط ثبت شرکت ها در مناطق آزاد » مکلفند به منظور ثبت هر گونه تغییرات در اساسنامه و ترکیب هیات مدیره، بازرسان، صاحبان امضای مجاز،کاهش یا افزایش سرمایه و انحلال شرکت یا مؤسسه ظرف یک هفته مراتب را اطلاع دهند. عدم اطلاع  به موقع رافع مسئولیت مدیران اشخاص حقوقی مذکور نخواهد بود.
بنابراین در صورتیکه شرکت بصورت یکی از شرکت های مندرج در قانون درنیاید و به ثبت نرسد، اولاً: شرکت مزبور تضامنی محسوب خواهد شد که شرکا ی عادی حاضر به عدم ثبت و قبول مسئولیت تضامنی نیستند و این خود ضمانت اجرای ثبت است. ثانیاً: غرامت مندرج را باید بپردازد. ثالثاً: مجازات های مندرج در قانون ثبت شرکت ها را تحمل نماید. علاوه بر مجازات های مزبور طبق ماده ی 198 چنین شرکتی محکوم به بطلان است که در نتیجه ی عدم رعایت و اجرای مقررات راجع به ثبت شرکت اعلام می شود ولی « هیچیک از شرکا نمی توانند این بطلان را در مقابل اشخاص ثالثی که با آن ها معامله کرده اند عذر قرار دهند. »
نتیجه آن که مستنداَ به ماده ی 195 قانون تجارت « ثبت کلیه ی شرکتهای مذکور در قانون الزامی و تابع مقررات قانون ثبت شرکت ها است. »

 

مراحل ثبت شرکت برابر قانون در ایران

با توجه به ایجاد سیستم جدید اینترنتی سامانه ی ثبت شرکت ها و مؤسسات غیر تجاری ، از این پس متقاضیان می توانند جهت ثبت شرکت به جای مراجعه ی حضوری به اداره ی کل ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری از طریق سامانه ی اینترنتی http://sherkat.ssaa.ir  اقدام نمایند. در این راستا ، حتی ثبت صورتجلسه ی تغییرات شرکت ها نیز اینترنتی شده است و آخرین اطلاعات مربوط به چگونگی تنظیم درخواست ها و همچنین آخرین وضعیت صورت جلسه ی ابرازی ، مدارک مورد لزوم بخشنامه ها و شیوه نامه ی اجرایی ثبت شرکت ها و اطلاع رسانی های آنی و پیگیری پاسخ درخواست ثبت شرکت ها از طریق سامانه ی فوق به راحتی  قابل دسترس است. علاوه بر این، موارد راهنمای انجام فرایند پذیرش درخواست های انواع ثبت تأسیس و تغییر و ...شرکت ها و مؤسسات غیر تجاری نیز درهمین سامانه ی اینترنتی قابل دسترسی می باشد.
برای ثبت شرکت به صورت آنلاین پس از ورود به سامانه ی http://irsherkat.ssaa.ir به قسمت پذیرش درخواست ثبت شرکت مراجعه کنید. فرمی پیش روی شما ظاهر می شود که باید مرحله به مرحله آن را تکمیل نمایید. اطلاعات مربوط به متقاضی نخستین موضوعی است که در این فرم ها باید پر شود. در این قسمت نام شخصی که متقاضی تأسیس شرکت یا مؤسسه است وارد می شود. همچنین باید سمت متقاضی نظر به اینکه اصیل یا وکیل است تعیین شود.
گام بعدی مربوط به نام و اطلاعات شخص حقوقی است که در آن نام های درخواستی ثبت می شود. لذا ابتدا نوع شرکت را انتخاب نمایید. سپس به ترتیب 5 اسم را پیشنهاد دهید.( اسامی پیشنهادی می بایست دارای ریشه ی فارسی باشد،لاتین نباشد، با شئونات انقلاب اسلامی ایران منافات نداشته باشد ، دارای اسم خاص باشد، تکراری نباشد- به سایت www.ilen.ir مراجعه و نام پیشنهادی را جستجو نمایید.)
در کادر مربوط به موضوع فعالیت نوع فعالیت و وضعیت مجوز و مدت فعالیت را براساس اینکه محدود یا نامحدود است انتخاب کنید. در شرح فعالیت نیز اگر در رابطه با موضوع فعالیت نیاز به توضیح باشد توضیحات لازم را وارد نمایید. سپس با کلیک بر روی گزینه ی گام بعدی وارد صفحه ی اطلاعات مرکز اصلی شوید.
در قسمت اطلاعات مرکز اصلی می بایست مشخصات مربوط به کد پستی  و شماره ی تلفن و نشانی مرکز اصلی تکمیل گردد. شماره ی دورنگار و نشانی تارنما و پست الکترونیکی نیز در صورتی که وجود داشته باشد در همین صفحه وارد می گردد.
سپس وارد صفحه ی سرمایه ی شخص حقوقی می شوید. در این صفحه نوع سرمایه نظیر سرمایه ی نقدی یا غیر نقدی، سهام با نام یا بی نام انتخاب می شود. ارزش ریالی هر سهم نیز باید تعیین گردد.
پس از تکمیل فرم مربوطه ،با کلیک بر روی گام بعدی صفحه ی مربوط به اشخاص گشوده می شود. منظور از اشخاص افرادی هستند که در شرکت یا مؤسسه دارای سمت می باشند که خود به دو نوع شخص حقیقی و حقوقی تقسیم می شود. در قسمت شخص حقیقی می بایست اطلاعات شخصی خواسته شده در کادر تکمیل گردد و اگر نوع شخص حقوقی هم باشد فیلدهایی نظیر فارسی ، تابعیت ، شناسه ی ملی و...فعال می شود که بایستی پر شود.
سه کلمه ی ثبت اطلاعات، حذف، انصراف وجود دارد .ثبت اطلاعات برای ذخیره ی اطلاعات در این صفحه می باشد. حذف نیز اطلاعات وارد شده را حذف می کند. انصراف نیز به این معنی است که از تغییر اطلاعات منصرف شده اید.
پس از طی این مراحل، باید اطلاعات مربوط به سرمایه و سهام همان شخصی که در صفحه ی اشخاص وارد نمودید را  در کادر مربوطه پر کنید. قسمت بعدی مربوط به سمت شخص در شرکت یا موسسه است.این سمت می تواند مدیر عامل یا رییس هییت مدیره و ...باشد.سپس تاریخ سمت را معین کنید.تاریخ پایان اعتبار سمت با توجه به تاریخ شروع سمت مشخص می شود.وضعیت حق امضا نیز تعیین می کند که شخص جز افراد دارای حق امضا در شرکت است یا خیر.
در صفحه ی مربوط به شعب،در صورتی که شرکت یا موسسه نیاز به تاسیس شعبه داشته باشد اطلاعات آن را در این صفحه وارد نمایید و در قسمت مربوط به سمت ها در  شعب سمت شخص و مدت تصدی را تعیین کنید.  با ورود به صفحه ی روزنامه، «روز شروع سال مالی»و  «ماه شروع سال مالی» را در کادر مربوطه پر کنید.همچنین در این صفحه  اطلاعات روزنامه ی شرکت با انتخاب از فهرست روزنامه ی شرکت مشخص می گردد.سپس با کلیک بر روی گام بعدی وارد صفحه ی اظهارنامه می شوید.در این قسمت متن اظهارنامه  را وارد کنید که می توان یا اطلاعات را تایپ کرد و یا از نمونه متن های موجود در سیستم استفاده نمود.پس از آن با کلیک بر روی گام بعدی وارد صفحه ی اساسنامه می شوید.در سایت،  اساسنامه ی شرکت را نیز باید ارایه دهید .شرکت نامه ها و اساسنامه ها ،فرم های پیش فرضی دارند که فقط باید آنها را پر کنید و در نهایت اگر خواستید می توانید قوانین مخصوص شرکت خودتان را نیز به آن اضافه کنید.حالا باید تصویر برابر اصل شده از اساسنامه ی خود را در سایت اداره ی ثبت شرکت ها بار گذاری نمایید. .با ورود به صفحه مدارک با توجه به نوع شرکت ،مدارکی را که متقاضی باید ارایه نماید به صورت خودکار نشان داده می شود. قابل توجه است عدم تایپ کامل متن صورتجلسه در قسمت مشخص شده باعث رد پذیرش و عودت اصل صورتجلسه توسط پست می گردد.(متن تایپ شده با اصل صورتجلسه می بایست مطابقت کامل داشته باشد)
وقتی اطلاعات نهایی به طور کامل و با دقت توسط متقاضی وارد رایانه شد ،رایانه تایید پذیرش را به متقاضی نشان می دهد که متقاضی باید به دقت آن را مطالعه کند.از این جا به بعد شما همواره می توانید با ورود اطلاعات در سامانه ی اینترنتی و دریافت کد رهگیری از طریق همین سامانه تصمیمات اخذ شده را دنبال نموده و از محتوای آن مطلع شوید. .لذا ،از قابلیت های سودمندی که با ثبت نام کردن اینترنتی به دست می آید استفاده از همین فهرست پیگیری است که می توان به راحتی  بدون مراجعه ی حضوری پیگیر پاسخ درخواست خود شد.
بعد از تکمیل اطلاعات و پذیرش اینترنتی از طریق سامانه و اخذ تاًییدیه ی پذیرش ، باید نسخ اصلی صورت جلسات تنظیمی و ضمائم آن ها را از طریق باجه های پست به صورت سفارشی به آدرس ذکر شده در تاًییدیه ی پذیرش ارسال نمایید و از مراجعه ی حضوری به منظور تحویل مدارک خودداری کنید.
لذا، با تکمیل فرم ها و ارسال آن به اداره ی ثبت شرکت ها اگر صورتجلسه ی شما دارای نقص باشد، برای شما ابلاغ رفع نقص ارسال می شود و باید رفع نقص نمایید و اگر صورتجلسه ی شما تایید شود در نهایت جهت صدور آگهی به روزنامه ارسال می گردد و در حالتی دیگر حتی ممکن است صورتجلسه ی شما رد شود که در این حالت دلایل رد صورتجلسه طی ابلاغیه ای به شما اعلام می گردد تا نسبت به صدور صورتجلسه ی جدید اقدام نمایید.
بنابراین در صورت پذیرش، مسئول اداره، دستور ثبت در دفتر ثبت شرکت ها را صادر می نماید. بدین ترتیب اقدام بعدی ثبت شرکتنامه در دفتر ثبت شرکت ها می باشد. ثبت شرکت غیر از ثبت شرکتنامه است، عمل و دفاتر آن نیز جدا است. متصدی مربوطه پس از ثبت شدن شرکتنامه و رسیدگی به مدارک و سوابقی که از طرف مدیر شرکت ضمن تقاضانامه به عمل می آید، در دفتری که به این موضوع تخصیص داده شده ذیل شماره  ردیفی که برای شرکت ها معین می شود خلاصه مفاد شرکتنامه و اساسنامه را در ستون های آن ثبت و برای هر شرکت یک صفحه مترادف تخصیص می دهد.
به موجب ماده ی 47 قانون ثبت اسناد و املاک، شرکت نامه باید در دفتر اسناد رسمی به ثبت برسد و الا طبق دستور ماده ی 48 همان قانون در هیچ یک از ادارات و محاکم پذیرفته نخواهد شد. چون ثبت شرکتنامه در دفاتر اسناد رسمی با وجود ثبت خود شرکت در اداره ی ثبت ، موجب پیچیدگی کار می شود ، از این جهت به موجب مقررات مورخه 10 اسفند 1327 وزارت دادگستری به دوائر ثبت شرکت ها در مرکز و شهرستانها اجازه ی ثبت شرکتنامه داده شده و در حقیقت دفتر ثبت شرکتنامه در این مورد به منزله ی دفتر اسناد رسمی می باشد. پس ثبت شرکتنامه...رسمیت یافتن آن بین شرکا است که در دفتر جداگانه به عمل می آید و شرکا تماماً ذیل ثبت را امضا و مطابقت ثبت را با اصل شرکتنامه تصدیق خواهند نمود. شایان ذکراست دفتر مذکور قانونی است و به امضای نماینده ی دادستان محل رسیده است . لذا متقاضی پیش نویس را نزد مسئول دفتر برده و مسئول دفتر شروع به ثبت شرکتنامه و پیش نویس آگهی تاسیس شرکت در دفتر ثبت شرکت ها می نماید . کارت شناسایی متقاضیا ن  را اخذ می کند وآن را با مشخصات مندرج در شرکتنامه تطبیق می دهد .
از سایر اقدامات مسئول دفتر، احراز هویت متقاضیان، اخذ امضا از متقاضیان در ذیل ثبت در دفتر، تصدیق متقاضیان تحت عنوان ثبت با سند برابر است، تعیین شماره ی ثبت شرکت، نوشتن شماره ی ثبت در اظهارنامه و شرکتنامه ی شرکت و اسناد مالکیت اموال متعلق به شرکت می باشد که اسناد مالکیت به امضای رئیس اداره ثبت می رسد .
مسئول ثبت دفتر، تشکیل پرونده داده و در روی آن از لحاظ تکمیل امضاگواهی می نماید. یک نسخه اساسنامه و شرکتنامه و اظهارنامه، تحویل مؤسسین می گردد. در صورتی که سند مالکیت هم وجود داشته باشد، به مدیران تحویل می گردد و نسخه ی دیگر اظهارنامه و اساسنامه و شرکتنامه و پیش نویس آگهی را که تشکیل پرونده گردیده، جهت تحریر به اتاق تایپ ارسال می دارد.اقدام نهایی، تحریر و صدور آگهی تاسیس شرکت می باشد که آخرین گام جهت ثبت یک شرکت  تلقی می شود.
قابل ذکر است ، علاوه بر ثبت شرکت، خلاصه شرکتنامه و منضمات آن  نیز باید انتشار پیدا کند(ماده ی 197 ق.ت)
این امر باید در ظرف ماه اول ثبت هر شرکت و توسط اداره ی ثبت محل یا جانشین آن،ب سته به مورد، در مجله ی رسمی دادگستری و یکی از جراید کثیرالانتشار مرکز اصلی شرکت، به خرج خود شرکت انجام  گیرد (ماده ی 6 نظامنامه ی قانون تجارت وزارت عدلیه و تبصره ی آن)

 

انتشار خلاصه ی شرکتنامه

اداره یا دایره ای که به ثبت شرکت مبادرت نموده باید خلاصه ای از شرکتنامه و منضمات آن را در ظرف ماه اول تشکیل شرکت در روزنامه ی رسمی وزارت دادگستری و یکی از جراید کثیرالانتشار به خرج شرکت به طریق اعلان انتشار دهد . خلاصه ی مزبور متضمن نکات ذیل است:
1- شماره ای که جهت ثبت شرکت در نظر گرفته شده و تاریخ ثبت آن و محل و اقامتگاه شرکت، با تعیین نام و نوع آن و موضوع شرکت
2- مقدار سرمایه(با تشخیص این که چه مقدار پرداخت و چقدر تعهد شده )
3- اسامی مدیر یا مدیران
4- تاریخ آغاز و ختم شرکت در صورتی که برای مدت محدود تشکیل شده باشد
5- در شرکت های تضامنی و شرکت مختلط علاوه بر نکات فوق باید اسم تمام شرکا ی ضامن نیز منتشر شود
در شرکت های سهامی موارد دیگری که قبلاً تذکر داده شده در آگهی قید می شود

هر گاه شرکت در چندین حوزه ی ثبتی شعبه داشته باشد انتشار خلاصه ی شرکت به نحوی که برای خود شرکت مقرر است در محل شعبه نیز باید به عمل آید و برای انجام این مقصود مقامی که خود شرکت در آن جا به ثبت رسیده است باید سواد مصدق از تقاضا نامه و منضمات آن را به ثبت اسناد محل وقوع شعبه ارسال دارد تا اقدام به انتشار نماید.(ماده ی 8 آئین نامه)
ثبت شعبه ی شرکت در دو حال است: نخست این که در موقع ثبت خود شرکت است در این صورت ضمن انتشار خلاصه شرکت نامه، محل شعب شرکت در آگهی باید ذکر و آگهی مزبور برای انتشار در جراید محلی ضمن رونویس تقاضا نامه و منضمات آن به اداره ی ثبتی که شعبه ی شرکت در آن جا واقع است فرستاده شود. دیگر این که پس از ثبت شرکت مبادرت به افتتاح شرکت می شود. در این حال شعبه ی شرکت مانند تغییراتی که بعداً در شرکت واقع گردد ذیل ثبت شرکت به ثبت رسیده و آگهی می شود. سپس آگهی مزبور و رونویس تقاضا نامه و منضمات به ثبت محل فرستاده می شود. در هر حال مدیر شعبه و یا کسی که از طرف شرکت در شعبه ی مزبور حق امضا دارد یعنی امضای او برای شرکت الزام آور است باید معرفی و آگهی شود.
سرانجام، همان طور که گفتیم، ماده ی 9 نظامنامه ی قانون تجارت، انتشار تغییراتی را که در وضعیت شرکت ثبت شده ایجاد می شود، ضروری دانسته است. نتیجه ی عدم انتشار مواردی که نظامنامه به عهده ی مدیران گذاشته این  است که اولاً: مدیران ممکن است مطابق قواعد عام، به سبب خطای خود، محکوم به جبران خسارت اشخاص ثالث شوند و ثانیاً: اشخاص ثالث می توانند تاثیر این تغییرات را نادیده بگیرند، چه تغییراتی که به نظر آن ها نرسیده ، در مقابل آن ها قابل استناد نیست.
در انتها لازم به ذکر است، نظر به بخشنامه ی شماره ی133680 /93 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مورخ24/ 8 / 1393و سایر مستندات مندرج در متن برای فعالیت در موضوعات ذیل نیاز به اخذ مجوز از مراجع مربوطه است :
(موضوعات فعالیت مربوط به امور پولی و بانکی) ، (موضوع فعالیت مربوط به امور بیمه ای) ، (موضوع فعالیت بورسی و نهادهای مالی جدید) ، (موضوع فعالیت زیر مجموعه ی خصوصی سازی) ، (موضوعات مرتبط با شرکت های تعاونی) ،(موضوعات فعالیت مربوط به امور فرهنگی و هنری و خبری و تبلیغاتی) ، (موضوع فعالیت مربوط به امور قرآنی و مذهبی و حج و زیارت) ، (موضوعات فعالیت مربوط به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری) ، (موضوعات فعالیت مربوط به حمل و نقل کالا و مسافر) ،(موضوعات فعالیت علمی،آموزشی وپژوهشی) ، (موضوعات فعالیت مربوط به سازمان بهزیستی) ، (موضوعات فعالیت مرتبط با وزارت کشور و نیروی انتظامی و شورای شهر) ، (موضوعات فعالیت مرتبط با جامعه ی حسابداران رسمی) ، (موضوعات فعالیت نظامی و نیروهای مسلح) ، (موضوع فعالیت مربوط به فعالیت ترجمه ی رسمی) ، (موضوع فعالیت مربوط به حوزه ی نفت و گاز) ، (موضوع فعالیت مرتبط با اتاق بازرگانی)

 

ثبت شرکت سهامی خاص

گرچه در ماده ی 20 قانون تجارت، هفت نوع شرکت تعریف شده است،که یک نوع آن شرکت سهامی می باشد، لیکن در اصلاحیه ی سال 1347 شرکت های سهامی خود به دو گروه طبقه بندی شده اند که عبارتند از:
الف- شرکت های سهامی عام
ب- شرکت های سهامی خاص
لذا در حال حاضر بر خلاف مقررات قبل از اصلاح سال 1347، مقررات واحدی بر شرکت های سهامی وارد نیست و این موضوع تفکیک نوع شرکت سهامی را مهم ساخته است.
کلاً طبق قانون تجارت فعلی، مقررات مربوط به شرکت های سهامی را می توان به صورت زیر طبقه بندی کرد:
الف- مقررات مشترک در مورد هر دو نوع شرکت سهامی یعنی عام و خاص اجرا می گردد.
ب- مقررات اختصاصی شرکت سهامی خاص
ج- مقررات اختصاصی شرکت سهامی عام

تفاوت اساسی بین مقررات اختصاصی شرکت های سهامی خاص و شرکت های سهامی عام موجب گردیده که در تبصره ی ماده ی 4 اصلاحیه ی قانون تجارت به این موضوع تاکید شود که: « در شرکت های سهامی عبارت «شرکت سهامی عام» و «شرکت سهامی خاص» باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن بدون فاصله بعد از نام شرکت در کلیه ی اوراق و اطلاعیه ها و آگهی های شرکت به طور روشن و خوانا قید شود».
در همین ماده، تفاوت شرکت های سهامی خاص و عام این چنین تعریف شده است:
« شرکت هایی که مؤسسین آن ها قسمتی از سرمایه ی شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند، اینگونه شرکت ها شرکت سهامی عام نامیده می شود».
« شرکت هایی که مؤسسین آن ها قسمتی از سرمایه ی شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تأمین می کنند، اینگونه شرکت ها شرکت سهامی عام نامیده می شود».
« شرکت هایی که تمام سرمایه ی آن ها در موقع تاسیس منحصراَ توسط موسسین تامین گردیده است، شرکت سهامی خاص نامیده می شوند».
شرکت سهامی خاص شرکتی است که تماماً سرمایه ی آن توسط مؤسسین تأمین گردیده است.چون تشکیل شرکت های سهامی عام  همراه با تشریفاتی طولانی است، مواد اصلاحی قانون تجارت برای امور ساده تری که طبعاً شرکای کمتری دارد یک نوع شرکت سهامی مقرر داشته که بشرح فوق شرکت سهامی خاص نامیده می شود. در این قبیل شرکت، صدور اعلامیه ی پذیره نویسی وجود ندارد.تمام سرمایه از ناحیه ی مؤسسین تعهد و اقلاً سی و پنج درصد آن در یکی از بانک ها به نام شرکت در حال تأسیس در حساب مخصوصی سپرده می شود.
سرمایه ی شرکت سهامی خاص نباید کمتر از یک میلیون ریال باشد.در صورتی که به عللی سرمایه ی شرکت تقلیل پیدا کند باید شرکا در ظرف یکسال آن را جبران والا شرکت را به نوع دیگر از شرکت ها از قبیل با مسئولیت محدود یا تضامنی تبدیل نمایند.
در نام شرکت باید کلمه ی «خاص»قبل از ذکر نام شرکت و یا بعد از آن بلافاصله اضافه شود و این کلمه در کلیه ی نوشتجات شرکت و آگهی ها باید رعایت گردد. مانند « شرکت سهامی خاص الوند » یا « شرکت سهامی دماوند خاص » و قید کلمه ی خاص باید در تمام نوشتجات شرکت تصریحاً معلوم باشد. زیرا این نوع شرکت ها در حقیقت یک قسم شرکت سهامی خانوادگی و خصوصی است که مراجعه کنندگان باید اطلاع داشته باشند.
همچنین، سرمایه ی شرکت به وسیله ی خود مؤسسین تأمین می شود و حق صدور اعلامیه ی پذیره نویسی را ندارند ، سرمایه ی شرکت ممکن است حداقل یک میلیون ریال باشد .هیئت مدیره ی شرکت سهامی خاص ممکن است از پنج نفر کمتر باشد. در ضمن، شرکت سهامی خاص حق انتشار اوراق قرضه را ندارد و شرکت سهامی خاص نمی تواند سهام خود را برای پذیره نویسی یا فروش در بورس اوراق بهادار یا توسط بانک ها عرضه نماید یا با انتشار آگهی و اطلاعیه یا هر نوع اقدام تبلیغاتی برای فروش سهام خود مبادرت کند.
کلیه ی شرکت های سهامی اعم از شرکت سهامی عام یا شرکت سهامی خاص باید دارای اساسنامه باشند. اساسنامه مهمترین رکن شرکت سهامی و سندی است که شرکت فقط به آن بستگی داد. اساسنامه روابط شرکا را با یکدیگر و حدود اختیارات مجامع عمومی و هیئت مدیره را تعیین و تکلیف سود و زیان شرکت و مدت انحلال آن را معین می نماید. همچنین اساسنامه تابع نظر مؤسسین و اکثریت دارندگان سهام است و قانون از لحاظ اهمیت، مواردی را در آن ذکر کرده که در هر حال لازم الرعایه است.

به موجب ماده ی 8 قانون اصلاحی،اساسنامه باید دارای مواد ذیل باشد:
1- نام شرکت
2- موضوع شرکت به طور صریح و منجز
3- مدت شرکت
4- مرکز اصلی شرکت و محل شعب آن، اگر تأسیس شعبه مورد نظر باشد.
5- مبلغ سرمایه ی شرکت و تعیین مقدار نقد و غیر نقد آن به تفکیک.
6- تعداد سهام بی نام و با نام و مبلغ اسمی آن ها،در صورتی که ایجاد سهام
7- تعیین مبلغ پرداخت شده ی هر سهم و نحوه ی مطالبه ی بقیه ی مبلغ اسمی هر سهم و مدتی که ظرف آن باید مطالبه شود که به هر حال از پنج سال متجاوز نخواهد بود.
8- نحوه ی انتقال سهام با نام
9- طریقه ی تبدیل سهام با نام به سهام بی نام و بالعکس
10-  در صورت پیش بینی امکان صدور اوراق قرضه، ذکر شرایط و ترتیب آن.
11-  شرایط و ترتیب افزایش و کاهش سرمایه ی شرکت.
12-  مواقع و ترتیب دعوت مجامع عمومی.
13-   مقررات راجع به حد نصاب لازم جهت تشکیل مجامع عمومی و ترتیب اداره ی آن ها.
14-  طریقه ی شور و اخذ رای و اکثریت لازم برای معتبر بودن تصمیمات جامع عمومی.
15-  تعداد مدیران و طرز انتخاب و مدت ماموریت آن ها و نحوه ی تعیین جانشین برای مدیرانی که فوت یا استعفا می کنند یا محجور یا معزول یا به جهات قانونی ممنوع می گردند.
16-  تعیین وظایف و حدود اختیارات مدیران.
17-  تعداد سهام تضمینی که مدیران باید به صندوق شرکت بسپارند.
18-  قید این که شرکت یک بازرس خواهد داشت یا بیشتر و نحوه ی انتخاب و مدت ماموریت بازرس.
19-  تعیین آغاز و پایان سال مالی شرکت و موعد تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان و تسلیم آن به بازرسان و به مجمع عمومی سالانه.
20-  نحوه ی انحلال اختیاری شرکت و ترتیب تصفیه ی امور آن.
21- نحوه ی تغییر اساسنامه.

 

ثبت شرکت سهامی خاص:

برای ثبت شرکت سهامی خاص  نیاز به اظهارنامه ی منضم به اساسنامه ای که به امضای کلیه ی سهامداران رسیده باشد و ورقه ای مشعر بر تعهد کلیه ی سهام و گواهینامه ی بانکی حاکی از تأدیه ی قسمت پرداخت شده ی آن که نباید کمتر از سی و پنج درصد تمام تعهد باشد ضمن ارائه ی صورتمجلس عمومی مؤسسین حاکی بر تعیین مدیران و بازرسان شرکت می باشد. هر گاه تمام یا قسمتی از سرمایه به صورت غیر نقد باشد باید تمام آن تأدیه گردد و صورت تقویم آن به تفکیک در اظهارنامه منعکس شده و در صورتی که سهام ممتازه وجود داشته باشد باید شرح امتیاز و موجبات آن در اظهارنامه قید شود.
مدارک لازم جهت ثبت شرکت سهامی خاص عبارتند از:
1) دو نسخه اظهارنامه ی تکمیل شده
2) دو نسخه اساسنامه ی تکمیل شده
3) تکمیل فرم تعیین نام به ترتیب اولویت نام های پیشنهادی و همچنین فیش واریزی
4) اصل گواهی بانکی مبنی بر پرداخت سرمایه ی تعهدی (حداقل 35% سرمایه)همراه با فیش واریزی
5) اصل مجوز فعالیت از مراجع ذیریط در مواردی ثبت موضوع نیاز به مجوز داشته باشد.
6) تصویر برابر با اصل مدارک احراز هویت سهامداران ، مدیران و بازرسان
7) اصل گواهی عدم سوءپیشینه جهت اعضای هیات مدیره ، مدیر عامل و بازرسان
8) دو نسخه صورتجلسه ی هیات مدیره ی تکمیل شده
9) دو نسخه صورتجلسه  ی هیات مدیره تکمیل شده
10) اصل وکالتنامه ی وکیل دادگستری در صورتی که ثبت شرکت توسط وکیل صورت پذیرد.

 

ثبت شرکت با مسئولیت محدود

پس از شرکت های سهامی، شرکت های با مسئولیت محدود از متداول ترین انواع شرکت های تجاری در ایران می باشند. ماده ی 94 قانون تجارت، شرکت با مسئولیت محدود را بدین نحو تعریف می نماید: «شرکت با مسئولیت محدود شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هر یک از شرکا بدون این که سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه ی خود در شرکت، مسئول قروض و تعهدات شرکت است .»
شرکت با مسئولیت محدود، مانند سایر شرکت های تجارتی دارای شخصیت حقوقی است.(ماده ی 583 قانون تجارت) و  به عنوان یک شخص حقوقی می تواند دارای کلیه ی حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قایل است. مگر حقوق و تکالیفی که بالطبیعه، فقط انسان ممکن است دارای آن نباشد. تصمیمات شرکت به وسیله ی مقاماتی است که به موجب قانون یا اساسنامه صلاحیت اتخاذ تصمیم دارند، اتخاذ می شود.سرمایه ی شرکت می تواند به صورت نقدی و یا غیر نقدی باشد. لیکن طبق ماده ی 96 مؤسسین این گونه شرکت ها موظفند که کل سرمایه ی نقدی را تأدیه و کل سرمایه ی غیر نقدی را نیز تقویم و تسلیم کنند.
نظر به این که میزان سهم هر یک از شرکا در این گونه شرکت ها توسط برگ سهام مشخص نمی شود، لذا ماده ی 97 ضروری کرده است که در شرکتنامه صراحتاً میزان سهم الشرکه ی غیر نقدی هر یک از شرکا قید شود.
به منظور جلوگیری از ارزش گذاری غیر واقعی اموال غیر نقدی شرکت، ماده ی 98 قانون تجارت، شرکای شرکت با مسئولیت محدود را نسبت به ارزش اعلامی برای اموال غیر نقدی در شرکتنامه در مقابل اشخاص ثالث دارای مسئولیت تضامنی کرده است.

 

شرکت نامه و اساسنامه

تنظیم شرکت نامه بین شرکا الزامی است، علاوه بر آن شرکت با مسئولیت محدود، باید دارای اساسنامه باشد. قانون تجارت بیان صریحی در تنظیم شرکت نامه برای شرکت با مسئولیت محدود ندارد.ولی این امر از ماده ی 97 قانون تجارت که می گوید: « در شرکت نامه باید صراحتاَ قید شده باشد که سهم الشرکه های غیر نقدی هر کدام به چه میزان تقویم شده است » و ماده های 197 قانون مذکور که به طور کلی در مورد شرکت ها مقرر می دارد « در ظرف ماه اول تشکیل هر شرکت، خلاصه شرکت نامه و منضمان آن طبق نظامنامه های وزارت عدلیه اعلان خواهد شد »مستفاد می شود. علاوه بر آن نظامنامه مورد بیان ماده ی 197 مزبور، به نام «نظامنامه ی قانون تجارت » لازم می داند که نسخه ای از شرکت نامه نیز به همراه سایر مدارک برای ثبت شرکت، به مرجع ثبت تسلیم می شود که لازمه ی آن تنظیم شرکت نامه بین شرکای شرکت با مسئولیت محدود می باشد.
شرکت با مسئولیت محدود علاوه بر شرکت نامه باید دارای اساسنامه نیز باشد. در مورد اساسنامه نیز مانند شرکت نامه، بیان صریحی در قانون تجارت مشاهده نمی شود.ولی لزوم وجود آن از مواد مختلف از جمله ی مواد 105 قانون تجارت مستفاد می گردد.
می توان در اساسنامه قید کرد که سرمایه ی اولیه ی شرکت به وسیله ی پرداخت مبالغی به اقسام بعدی از طرف شرکا با قبول شریک جدید افزایش یافته یا به واسطه ی برداشت از سرمایه تقلیل یابد. در این صورت لازم است که در اساسنامه حداقلی که تا آن میزان می توان سرمایه ی اولیه را تقلیل داد، صراحتاً معین شود.کمتر از یک دهم سرمایه ی اولیه ی شرکت را حداقل  قرار دادن ممنوع است(ماده ی 222 قانون تجارت)
برای ثبت شرکت با مسئولیت محدود داشتن شرایط زیر لازم می باشد:
این شرایط با حداقل دو نفر شریک دارای سن قانونی (18 سال تمام)قابل ثبت می باشد.
هر دو عضو شرکت باید سهامدار باشند، حتی یک درصد سرمایه ی اولیه ی این شرکت صد هزار تومان می باشد.(این سرمایه پرداخت نمی شود و اسمی می باشد)

 

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت با مسئولیت محدود:

  • دو نسخه شرکتنامه ی تکمیل شده
  • دو نسخه تقاضانامه ی تکمیل شده
  • دو نسخه اساسنامه ی تکمیل شده
  • تکمیل فرم تعیین نام به ترتیب اولویت نام های پیشنهادی و همچنین فیش واریزی
  • اصل مجوز فعالیت از مراجع ذیربط در مواردی که ثبت موضوع نیاز به مجوز داشته باشد.
  • تصویر برابر با اصل مدارک احراز هویت کلیه ی شرکا، مدیران و هیات نظار(در مواردی که تعداد شرکا بیش از 12 نفر باشد)
  • اصل گواهی عدم سوپیشینه جهت اعضا ی هیات مدیره،مدیر عامل
  • دو نسخه صورتجلسه ی مجمع عمومی موسس
  • دو نسخه صورتجلسه ی هیات مدیره
  • اصل وکالتنامه ی وکیل دادگستری در صورتی که ثبت شرکت توسط وکیل صورت پذیرد.


تغییرات در شرکت و چگونگی اعمال آنها :

به موجب ماده ی 7 قانون ثبت شرکت ها  «تغییرات راجع به نمایندگان شرکت و یا مدیران شعب آن باید به اداره ی ثبت اسناد (اداره ی ثبت شرکت ها) اطلاع داده شود و تا وقتی که این اطلاع داده نشده عملیاتی که نماینده یا مدیر سابق به نام شرکت انجام داده عملیات شرکت محسوب است ، مگر این که شرکت اطلاع اشخاصی را که به استناد این ماده  ادعای حقی می کنند از تغییر نماینده یا مدیر خود به ثبوت به رساند». برای تقاضای ثبت تغییرات حاصله در شعبه ی شرکت یا نمایندگانی که شرکت در ایران دارد و از آن جمله نماینده ی عمده ی شرکت است، و هم چنین تغییر اشخاصی که صلاحیت دریافت ابلاغ را دارند،آئین نامه ی مصوب 2 خرداد 1310 دو ماه مهلت و برای تغییرات  حاصله در خود شرکت هر گاه محل شرکت در اروپا و آسیا به استثنا شرق دور باشد سه ماه و اگر در جاهای دیگر باشد چهار ماه مهلت قائل شده است.
در ثبت تغییرات، مراتب به اطلاع اداره ی ثبت شرکت ها می رسد و در ذیل ثبت اولیه به ثبت رسیده آگهی می شود. اگر شرکت خارجی در ایران منحل شود باید متصدی تصفیه ای که مقیم ایران باشد(که معمولاً یکی از بانک ها یا شرکت های معتبر  و یا اشخاص سرشناس است) معرفی نماید.
در هر موقع که تصمیماتی راجع به تمدید مدت شرکت زاید بر مدت مقرر یا انحلال شرکت قبل از مدت معینه یا تغییر در کیفیت تفریغ حساب یا تغییر اسم شرکت یا تبدیل دیگر در اساسنامه یا تبدیل و یا خروج بعضی از شرکا ضامن از شرکت اتخاذ شود وهمچنین موقعی که مدیر یا مدیران شرکت تغییر می یابد...مقررات راجع به ثبت و انتشار باید در مورد تغییرات حاصله رعایت شود. و هم چنین موقعی که به واسطه ی ضررهای وارده نصف سرمایه ی شرکت سهامی از بین برود به همان ترتیب باید ثبت و آگهی شود. در شرکت های سهامی خاص پس از اتخاذ تصمیم راجع به افزایش سرمایه از طریق انتشار سهام جدید باید مراتب از طریق نشر آگهی در روزنامه ی کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می گردد به اطلاع صاحبان سهام برسد. در این آگهی باید اطلاعات مربوط به مبلغ افزایش سرمایه و مبلغ اسمی سهام جدید و حسب مورد مبلغ اضافه ارزش سهم و تعداد سهامی که هر صاحب سهم به نسبت سهام خود حق تقدم در خرید آن ها را دارد و مهلت پذیره نویسی و نحوه ی پرداخت ذکر شود. در صورتیکه برای سهام جدید شرایط خاصی در نظر گرفته شده باشد چگونگی این شرایط در آگهی قید خواهد شد.
در شرکت های سهامی عام در آگهی به نحو فوق باید قید شود که صاحبان سهام بی نام برای دریافت گواهی نامه ی حق خرید سهامی که حق تقدم در خرید آن را دارند ظرف مهلت معینی که نباید کمتر از بیست روز باشد به مراکزی که از طرف شرکت تعیین و در آگهی قید شده است مراجعه کنند . برای صاحبان سهام با نام گواهی نامه ی حق خرید باید توسط پست سفارشی فرستاده شود.
برای کاهش بهای اسمی سهام شرکت و در مبلغ کاهش یافته ی هر سهم هیئت مدیره ی شرکت باید مراتب را طی اطلاعیه ای به اطلاع کلیه ی صاحبان سهام برساند.  اطلاعیه باید در روزنامه انتشار یابد تا صاحبان سهام برای اخذ ما به التفاوت مبلغ اسمی قدیم و جدید مراجعه نمایند.

بنا به ماده ی 200 قانون تجارت ثبت تغییرات زیر در شرکت ها الزامی است:
الف- تغییر اساسنامه
ب- تمدید مدت شرکت، زاید بر مدت مقرر
ح- انحلال شرکت،حتی در مواردی که انحلال به واسطه ی انقضای مدت شرکت صورت گیرد.
د- تعیین کیفیت تفریغ حساب یا تبدیل شرکا یا خروج بعضی از آن ها از شرکت.
ه- تغییر اسم شرکت
و- و در هر تقسیم راجع به مورد معین ماده ی 58 قانون تجارت در ماده ی 58 قانون تجارت در ماده ی نهم نظامنامه ی قانون تجارت، علاوه بر موارد بالا، تغییر مدیر یا مدیران شرکت هم افزوده شده است.

متقاضیان می توانند از طریق وب سایت مربوطه تقاضای تغییرات را ارسال نمایند. امروزه حتی ثبت صورتجلسه ی تغییرات شرکت ها نیز اینترنتی شده است و افراد می توانند به جای مراجعه ی حضوری به اداره ی کل ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری از طریق سامانه ی اینترنتی اقدام به ثبت شرکت نمایند.
جهت ورود اطلاعات صورتجلسه ی تغییرات شرکت ، ابتدا باید اطلاعات شرکت را پر نمایید. اگر شناسه ی ملی شرکت خود را در اختیار دارید آن را در قسمت مربوطه وارد کنید و در صورتی که شناسه ی ملی شرکت را در اختیار ندارید می توانید با استفاده از شماره ثبت و انتخاب نوع شرکت به مرحله ی بعد بروید.شماره ی ثبت شرکت شماره ای است که هنگام ثبت به شرکت اختصاص داده شده است.این شماره در صورتجلسه ی تاسیس و اساسنامه ی شرکت موجود است و می توانید به آن مراجعه نمایید.در کادر مربوط به نوع شرکت نیز نوع شرکت نظیر تضامنی،مسئولیت محدود را پر نمایید و بدین ترتیب پس از تکمیل کردن صفحه های مربوطه،وقتی اطلاعات صورتجلسه به طور کامل و با دقت توسط متقاضی وارد رایانه شد، جهت ارسال صورتجلسه ی مکانیزه به ثبت شرکت ها متقاضی باید پذیرش نهایی را کلیک نماید. با کلیک بر روی این دکمه، رایانه تایید پذیرش را به متقاضی نشان می دهد که متقاضی باید به دقت آن را مطالعه کرده و بر اساس آن عمل کند.
سرانجام همان طور که گفتیم ، ماده ی 9 نظامنامه ی قانون تجارت، انتشار تغییراتی را که در وضعیت شرکت ثبت شده ایجاد می شود،ضروری دانسته است.نتیجه ی عدم انتشار مواردی که نظامنامه به عهده ی مدیران گذاشته این  است که اولاَ مدیران ممکن است مطابق قواعد عام،به سبب خطای خود،محکوم به جبران خسارت اشخاص ثالث شوند و ثانیاَ اشخاص ثالث می توانند تاثیر این تغییرات را نادیده بگیرند،چه تغییراتی که به نظر آن ها نرسیده ،در مقابل آن ها قابل استناد نیست.

بر اساس دستورالعمل های جدید جهت ثبت و تغییرات شرکت ها:
طبق بخشنامه ی 91/7/2- 120266/91 ایجاد و تغییرات نهادهای پولی و اعتباری برای تاسیس و تغییرات نیازمند اخذ مجوز از بانک مرکزی می باشند.
طبق بخشنامه ی 90/10/26-192938 /90 موسساتی که بدون مجوز از بانک مرکزی فعالیت داشته اند، برای تغییرات و انحلال آن ها نیازی به اخذ مجوز نمی باشد اما موسساتی که برای تاسیس اقدام به اخذ مجوز از بانک نموده اند کماکان با مجوز از بانک یادشده به عمل خواهد آمد.
طبق بخشنامه ی 90/10/19-189751/90 ارائه ی گواهی عدم سوپیشینه ی کیفری برای مدیران(مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره)و بازرسین شرکت های تجاری در مرحله ی تاسیس ضروری و به هنگام تغییرات،اظهار و تایید عدم سوپیشینه ی کیفری مدیران و بازرسین در ذیل صورتجلسه ی مجامع عمومی و عادی (سالیانه و یا فوق العاده)کفایت می نماید.
طبق بخشنامه ی 90/3/2-39852/90 برای تاسیس و تغییرات نهادهای پولی و اعتباری از قبیل بانک ها،موسسات اعتباری،تعاونی های اعتباری،صندوق های قرض الحسنه،صرافی ها و شرکت های واسپاری(لیزینگ)نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی می باشد.

 

ثبت شرکت خارجی در ایران و شیوه آن

ثبت شرکت خارجی در ایران

ماده ی 3 قانون ثبت شرکت ها تصریح دارد: «هر شرکت خارجی برای اینکه بتواند بوسیله ی شعبه یا نماینده به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی در ایران مبادرت نماید، باید در مملکت اصلی خود شرکت قانونی شناخته شده و در اداره ی ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد. » لذا مجوز و دستور ثبت شرکت های خارجی به موجب قانون ثبت شرکت ها مصوب 15 خرداد 1310 بوده و طبق ماده ی 3 قانون مذکور از تاریخ اجرای آن هر شرکت خارجی برای این که بتواند به وسیله ی شعبه یا نماینده به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی در ایران مبادرت نماید باید در مملکت اصلی خود قانونی شناخته شده باشد.
بنابراین شرکت خارجی وقتی در ایران می تواند به ثبت برسد که در کشور مرکز اصلی خود به ثبت رسیده و قانوناً تشکیل شده باشد و البته اثبات این امر و ارائه ی دلیل در این مورد بعهده ی شرکت تقاضاکننده ی ثبت است.
گفتنی است میدان عمل بعضی از شرکت های تجارتی به علت زیادی سرمایه بسیار وسیع  است و اغلب در خارج از کشوری که اقامت دارند، به خرید و فروش یا سایر اعمال تجارتی اشتغال دارند. این قبیل شرکت ها گرچه در مقر اصلی خود به ثبت رسیده اند، ولی چون در ممالک خارج به تجارت اشتغال دارند کشورهای دیگری که شعب این قبیل شرکت ها در آن جا به نام شرکت مقیم کشور بیگانه معامله می نمایند، قطعاً باید در امور آن ها رسیدگی های لازم را به عمل آورند و این معنی ندارد که شرکت های داخلی همگی تحت نظم و قاعده باشند ولی شرکت های خارجی بدون رعایت تشریفاتی هر قسم عملی که بخواهند به نام شرکت مقیم خارج انجام دهند. به این علت در کشورهای متمدن شعبه ی هر شرکت خارجی که در داخل مملکت آن ها تاسیس می شود، نخستین کاری که از آن انتظار دارند به ثبت رساندن شرکت می باشد.
مقررات ثبت
برای اقدام به ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت خارجی به موجب ماده ی 4 نظامنامه ی قانون ثبت شرکت ها اظهارنامه ی آن « بوسیله ی شخصی که از طرف شرکت حق امضا در ایران دارد و یا توسط کسی که از طرف شخص مزبور برای این تقاضا وکالت دارد تقدیم خواهد شد».

اظهارنامه ی ثبت باید به فارسی نوشته شده دارای نکات ذیل باشد:
1) نام کامل شرکت.
2) نوع شرکت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره.
3) مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن.
4) تابعیت شرکت.
5) مقدار سرمایه ی شرکت در تاریخ تقاضا
6) آخرین بیلان شرکت مشروط به اینکه قوانین خارجه و یا عرف تجاری مملکت اصلی شرکت و یا اساسنامه ی خود شرکت انتشار بیلان شرکت را تعهد کرده باشد.
7) در چه محل و در چه تاریخ و در نزد کدام مقام صلاحیت دار،شرکت تقاضا کننده مطابق قوانین مملکت اصلی خود ثبت شده است.
8) شرکت به چه نوع امر صنعتی یا تجاری یا مالی در ایران مبادرت می کند.
9) شعب آن در کدامیک از نقاط ایران موجود است.
10) نماینده ی عمده ی شرکت در ایران کیست و اگر شرکت چند نماینده ی مستقل دارد نمایندگان مستقل شرکت در ایران چه اشخاصی هستند.
11) اسم و آدرس صحیح شخص یا اشخاصی که مقیم در ایران بوده و برای دریافت کلیه ی ابلاغات مربوط به شرکت صلاحیت دارند.
12) تعهد به اینکه همه ساله یک نسخه از آخرین بیلان شرکت را در صورتیکه بیان مزبور مطابق فقره ی ششم این ماده قابل انتشار باشد به دایره ی ثبت شرکت ها بدهد.

 

ضمائم

ضمائم اظهارنامه عبارتند از:
یک نسخه ی مصدق از اساسنامه ی شرکت
یک نسخه ی مصدق از اختیار نامه ی نماینده ی عمده ی شرکت در ایران و در صورتیکه شرکت چند نماینده ی مستقل داشته باشد - یک نسخه ی مصدق از اختیار نامه ی هر یک از آن ها. اساسنامه و اختیار نامه وقتی معتبر است که به امضای نماینده ی کنسولی ایران در کشور مرکز اصلی شرکت تقاضاکننده ی ثبت رسیده باشد. ضمناً در صورت تقاضای ثبت شعبه ی شرکت سواد مصدق سند ثبت خود شرکت در ایران که بگواهی اداره ی ثبت شرکت ها رسیده باشد باید ضمیمه ی مدارک شود.
پس از وصول اظهارنامه و ضمائم ثبت اداره ی ثبت شرکت ها آن را در دفتر مخصوص ثبت شرکت های خارجی تحت شماره ی ردیف ثبت خواهد کرد و برای هرگونه تغییرات یا تأسیس شعب، صفحاتی را سفید باقی خواهد گذاشت و هرشرکت خارجی یک پرونده ی ثبت شرکت ها خواهد داشت.
انتشار

وقتی جریان ثبت در دفاتر پایان یافت باید طبق ماده ی 20 نظامنامه ی ثبت شرکت ها در ظرف یکماه از تاریخ ثبت هر شرکت خارجی یا شعبه ی آن دایره ی ثبت شرکت ها باید مراتب ذیل را به خرج خود شرکت در مجله ی رسمی وزارت عدلیه و یکی از روزنامه های یومیه ی تهران منتشر نماید:
1) خلاصه اساسنامه ی شرکت
2) اسم نماینده ی عمده ی شرکت در ایران و اگر شرکت در ایران چند نفر نماینده ی مستقل داشته باشد اسم همه ی آن ها.
3) اسم اشخاصی که از طرف شرکت حق امضا دارند.
4) اسم شخص یا اشخاص مقیم در ایران که برای دریافت کلیه ی ابلاغات مربوط به شرکت صلاحیت دارند.
تصدیق ثبت-بعد از انجام تشریفات مزبور «تصدیقنامه ی ثبت شرکت» صادر و به متقاضی تسلیم می شود.

گواهی نامه ی مزبور طبق ماده ی 18 نظامنامه باید حاوی مراتب زیر باشد:
1) نام کامل شرکت
2) نوع شرکت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره.
3) مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن.
4) تابعیت شرکت.
5) مقدار سرمایه ی شرکت در تاریخ تقاضا.
6) در چه محل و در چه تاریخ و در نزد کدام مقام صلاحیت دار، شرکت تقاضاکننده مطابق قوانین مملکت اصلی خود ثبت شده است.
7)شرکت به چه نوع امر صنعتی یا مالی در ایران مبادرت می کند.

این تصدیق ثبت باید به امضای اداره ی ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی برسد.
تغییرات
ماده ی 7 قانون ثبت شرکت ها مقرر داشته است که: «تغییرات راجع به نمایندگان شرکت و یا مدیران شعب آن باید به اداره ی ثبت اسناد کتباً اطلاع داده شود. » و این اطلاع نباید از دو ماه تجاوز کند.
و اگر تغییرات در خود شرکت باشد مدت اعلان آن سه ماه است در صورتیکه مرکز اصلی شرکت در اروپا و آسیا ( باستثنای خاور دور)و امریکای شمالی باشد و چهارماه در سایر مناطق دنیا که شامل خاور دور هم می شود.
تغییرات مزبور باید با اسناد و مدارک مثبته به ضمیمه ی اظهارنامه اعلام شود و اداره ی ثبت هم تا یک ماه مکلف به انتشار آن به هزینه ی تقاضاکننده است.

 

شرکت دارای امتیاز

ممکن است شرکت خارجی که در ایران به عملیات تجارتی یا صنعتی یا مالی می پردازد دارای امتیازنامه ی رسمی از دولت ایران باشد، در این صورت طبق تبصره ی 5 نظامنامه ی « هر گاه شرکت خارجی شرکتی باشد که شرایط عملیات آن به موجب امتیازنامه ی صحیح و منظمی مقرر گردیده علاوه بر اسناد فوق ( اظهارنامه-اساسنامه-اختیارنامه) باید سواد امتیازنامه با تصدیق وزارت امور خارجه مشعر بر صحت آن امتیازنامه نیز تسلیم شود.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تدوین قانون اساسی مورخ 1358 چون در اذهان مردم خاطرات ناخوشایندی از دخالت بیگانگان، خصوصاً شرکت های چند ملیتی در امور اقتصاد ایران و نتیجتاً چپاول و غارت اموال ملی وجود داشت، لذا برای کوتاه کردن دست اجانب در اصل 81 قانون اساسی مقرر گردید: «دادن امتیاز تشکیل شرکت ها و موسسات در امور تجارتی و صنعتی و کشاورزی و معادن و خدمات به خارجیان مطلقاً ممنوع است».
بر این اساس اداره ی ثبت شرکت ها بر مبنای اظهارنظر شورای نگهبان فقط زمانی مبادرت به ثبت شرکت های خارجی(شعبه یا نماینده) می نماید که قبلاً با یکی از ادارات یا نهادهای دولتی قرارداد منعقد کرده باشد، به عبارت دیگر فقط شرکت های خارجی را که طرف قرارداد با دولت جمهوری اسلامی ایران هستند می توان به ثبت رسانید.
قابل  ذکر است هر گاه شرکت های خارجی دارای شعبه ای نیز باشند باید به ثبت آن هم مبادرت نمایند.
در صورتی که تقاضای ثبت شعبه ضمن تقاضای ثبت اصلی باشد باید با تعیین محل شعبه و معرفی مدیر آن یا کسی که حق امضا در شعبه دارد، در ذیل ثبت اصلی شرکت مزبور نیز به ثبت برسد.اگر بعد از ثبت شرکت شعبه دائر شود، در ذیل ثبت اصلی شرکت مزبور نیز به ثبت برسد.
در صورتی که بعد از ثبت شرکت شعبه دائر شود، تقاضای ثبت شعبه به موجب اظهارنامه ای خواهد بود که رونویس تصدیقی برای ثبت شرکت اصلی در ایران داده شده و اختیارنامه ی مدیر شعبه ضمیمه ی آن گردد. سپس مبادرت به ثبت شعبه خواهد شد. در هر حال دو آگهی تاسیس شعبه از سوابق مربوط به شعبه، به محلی که شعبه دائر می شود فرستاده خواهد شد تا اداره یا دائره ی ثبت محل نیز همان آگهی را در روزنامه ی محلی منتشر نمایند.

هرگاه ثبت شعبه ی شرکت خارجی مدنظر باشد،ماده ی 8 نظامنامه ی اجرای قانون ثبت شرکت ها، ارائه ی مدارک زیر را ضروری دانسته است:
1) اظهارنامه ی ثبت به فارسی
2) سواد مصدق از اختیارنامه ی نماینده که مدیر شعبه است.
هر گاه تقاضای ثبت شعبه در ضمن تقاضای ثبت خود شرکت به عمل آید، تقدیم سواد مصدق سند ثبت خود شرکت لازم نخواهد بود.
به موجب ماده ی 18 نظامنامه ی مذکور، پس از ثبت شرکت و هر یک از شعب آن،اداره ی ثبت اسناد باید تصدیقی مشعر بر ثبت شرکت یا شعبه ی آن به تقاضاکننده بدهد.تصدیق مزبور باید حاوی مراتب ذیل باشد:
1) نام کامل شرکت
2) نوع شرکت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره
3) مرکز اصلی شرکت و آدرس صحیح آن
4) تابعیت شرکت
5) مقدار سرمایه ی شرکت در تاریخ تقاضا
6) در چه محل و در چه تاریخ و در نزد کدام مقام صلاحیتدار شرکت تقاضاکننده مطابق قوانین مملکت اصلی خود ثبت شده است
7) شرکت به چه نوع امر صنعتی یا تجاری یا مالی در ایران مبادرت می کند
8) تاریخ ثبت
9) امضای مدیر کل ثبت اسناد مملکتی
هر گاه تصدیق راجع به ثبت شعبه باشد،علاوه بر موارد فوق در تصدیقنامه باید محل شعبه نیز قید شود.

 

 

تلفن: 86085686 و 86085815 و 86085826
همراه: 9 الی 09129571470
ایمیل: info@sabtedibache.com